Menü

Araştırma ve Yayın Etiği

JOFEB, Yayın Etiği Komitesi'nin (COPE) Temel Uygulamalarını ve yönergelerini izler. Yazarların, editörlerin ve hakemlerin aşağıda açıklanan sorumluluklara uymaları beklenir.

Uygulanabildiği durumlarda dergi ayrıca yazarlık, çıkar çatışmaları ve hakem değerlendirmesinin yürütülmesine ilişkin Uluslararası Tıp Dergileri Editörleri Komitesi (ICMJE) Önerileri'ni ve Akademik Yayıncılıkta Şeffaflık ve En İyi Uygulama İlkeleri'ni (COPE, DOAJ, OASPA ve WAME) izler.

Yazarların Sorumlulukları Bölüm bağlantısı: Yazarların Sorumlulukları

  • Özgünlük. Gönderilen makaleler özgün olmalı, başka bir yerde yayımlanmamış olmalı ve başka bir dergide değerlendirme sürecinde bulunmamalıdır. Başka bir dergi tarafından reddedilmiş bir makale JOFEB'e gönderilebilir. Yüksek lisans veya doktora tezlerinden üretilmiş ya da daha önce konferanslarda sunulmuş çalışmalar başlık sayfasında beyan edilmelidir.
  • Yazarlık. Yazar olarak listelenen tüm kişiler çalışmaya önemli katkı sağlamış olmalı ve gönderilen sürümü onaylamalıdır. Hediye, misafir ve hayalet yazarlık kabul edilmez. Gönderimden sonra yazar listesinde yapılacak değişiklikler tüm yazarların yazılı onayını gerektirir.
  • Yinelenen yayın. Aynı çalışmanın, veri setinin ve bulguların birden fazla yayın organında yayımlanması (tekrar yayın veya dilimleme) kabul edilmez.
  • İntihal ve atıf. Yazarlar başkalarının çalışmalarına ve kendi önceki çalışmalarına usulüne uygun şekilde atıf yapmalıdır. İntihal, öz-intihal ve atıf manipülasyonu kabul edilmez. Tüm gönderiler benzerlik taramasından geçirilir.
  • Veri bütünlüğü. Veriler uydurulmamalı veya çarpıtılmamalıdır. Yazarlar verilerinin kaynaklarını belirtmeli; yazarlardan analizde kullanılan veri ve kodları sunmaları istenebilir.
  • Etik kurul onayı. Anket, görüşme, odak grup, deney veya gözlem yoluyla insan katılımcılardan veri toplayan çalışmalar etik kurul onayı gerektirir. Kurulun adı, onayın tarihi ve sayısı başlık sayfasında ve anonimleştirilmiş biçimde yöntem bölümünde belirtilmelidir. Yalnızca kamuya açık ikincil verilere dayanan çalışmalar onay gerektirmez; bu durum makalede belirtilmelidir.
  • Çıkar çatışması. Yazarlar, çalışmayı veya çalışmanın yorumlanmasını etkileyebilecek her türlü finansal, ticari, kurumsal veya kişisel ilişkiyi beyan etmelidir. Böyle bir ilişki yoksa bu durum da belirtilmelidir.
  • Finansman. Tüm finansman kaynakları, destekleyen kuruluşun adı ve proje numarasıyla birlikte beyan edilmelidir.
  • Yayımlanmış çalışmalardaki hatalar. Gönderdikleri veya yayımlanmış çalışmalarında önemli bir hata fark eden yazarlar, editörleri derhal bilgilendirmeli ve makalenin düzeltilmesi veya geri çekilmesi sürecinde iş birliği yapmalıdır.

Editörlerin Sorumlulukları Bölüm bağlantısı: Editörlerin Sorumlulukları

  • Makaleleri, yazarların cinsiyeti, etnik kökeni, dini, uyruğu, kurumu veya siyasi görüşlerinden bağımsız olarak yalnızca bilimsel değerleri temelinde değerlendirmek.
  • Gönderilen makalelere ilişkin tüm bilgilerin gizliliğini korumak.
  • Hakem değerlendirme sürecinin adil, zamanında ve çift taraflı kör olarak yürütülmesini sağlamak.
  • Her türlü çıkar çatışmasını beyan etmek ve böyle bir çatışmanın bulunduğu makalelerin yürütülmesinden çekilmek.
  • Etik ihlal iddialarını COPE akış şemalarına uygun olarak incelemek ve gerektiğinde düzeltme, endişe bildirimi veya geri çekme metinleri yayımlamak.

Hakemlerin Sorumlulukları Bölüm bağlantısı: Hakemlerin Sorumlulukları

  • Makaleleri nesnel biçimde değerlendirmek ve görüşlerini gerekçelerle ve uygun olduğu durumlarda kaynaklarla desteklemek.
  • Makalenin ve değerlendirmenin gizliliğini korumak ve bunlardan elde edilen hiçbir bilgiyi kendi çıkarı için kullanmamak.
  • Kimliklerinin gizliliğini korumak ve yazarlarla doğrudan iletişime geçmemek.
  • Çıkar çatışması bulunması veya gerekli uzmanlığa sahip olmaması durumunda daveti reddetmek.
  • Değerlendirmeyi kararlaştırılan süre içinde tamamlamak veya tamamlayamayacaksa editörleri bilgilendirmek.
  • Şüphelenilen intihal, yinelenen yayın veya diğer etik ihlalleri editörlere bildirmek.
  • Değerlendirme sürecindeki makaleleri üretken yapay zekâ araçlarına yüklememek.

Benzerlik Taraması Bölüm bağlantısı: Benzerlik Taraması

Tüm gönderiler, hakem değerlendirmesinden önceki teknik kontrol aşamasında ve yayımdan önce bir kez daha benzerlik tespit yazılımıyla taranır. Benzerlik raporu tek bir sayıya indirgenmeden editörler tarafından değerlendirilir. Genel bir ölçüt olarak, kaynakça ve usulüne uygun şekilde alıntılanmış kısımlar hariç toplam benzerliğin %20'nin veya herhangi bir tek kaynaktan gelen benzerliğin %5'in üzerinde olması daha ayrıntılı bir incelemeye yol açar; bu durumda makale düzeltilmek üzere yazarlara iade edilebilir veya reddedilebilir. Yayımdan sonra tespit edilen intihal, aşağıdaki Düzeltmeler ve Geri Çekmeler politikası kapsamında ele alınır.

Veri Erişilebilirliği Bölüm bağlantısı: Veri Erişilebilirliği

Yazarların, bulguları destekleyen veri ve kodlara nereden erişilebileceğini (herkese açık bir veri deposu, orijinal veri sağlayıcısı veya yazarlardan talep üzerine) belirten bir veri erişilebilirliği beyanı eklemeleri teşvik edilir. Lisans veya gizlilik kısıtlamaları nedeniyle verilerin paylaşılamadığı durumlarda bunun gerekçesi belirtilmelidir.

Üretken Yapay Zekâ Kullanımı Bölüm bağlantısı: Üretken Yapay Zekâ Kullanımı

Yazarlar, makalenin hazırlanmasında üretken yapay zekâ araçlarının (büyük dil modelleri gibi) kullanımını beyan etmelidir. Beyanda kullanılan araç belirtilmeli ve aracın çalışmanın hangi bölümünde ve nasıl kullanıldığı açıklanmalıdır. Yazım desteği amacıyla kullanım başlık sayfasında beyan edilir; veri toplama veya analizde kullanım ise yöntem bölümünde açıklanır. Yapay zekâ araçları, çalışmanın sorumluluğunu üstlenemeyecekleri için yazar olarak gösterilemez. Tüm içeriğin doğruluğu ve özgünlüğünden yazarlar tamamen sorumludur. Dil bilgisi, yazım ve kaynak denetimi için kullanılan temel araçların beyan edilmesi gerekmez.

Düzeltmeler ve Geri Çekmeler Bölüm bağlantısı: Düzeltmeler ve Geri Çekmeler

Makalenin sonuçlarını etkilemeyen hatalar, yayımlanan bir düzeltme notuyla giderilir. İntihal, uydurma veya çarpıtılmış veri, tekrar yayın, yazarlıkla ilgili etik ihlal ya da sonuçları geçersiz kılan ciddi hatalar içerdiği belirlenen makaleler COPE Geri Çekme Yönergeleri doğrultusunda geri çekilir. Geri çekilen makaleler, geri çekildikleri açıkça belirtilerek geri çekme bildirimiyle birlikte web sitesinde kalmaya devam eder.

Etik İhlallerin Bildirilmesi Bölüm bağlantısı: Etik İhlallerin Bildirilmesi

Şüphelenilen araştırma veya yayın etiği ihlalleri [email protected] adresine bildirilebilir. Tüm bildirimler COPE yönergeleri doğrultusunda gizlilik içinde ele alınır.

Reklam Bölüm bağlantısı: Reklam

JOFEB reklam veya sponsorlu içerik kabul etmez. Dergi web sitesinde veya yayımlanan makalelerde reklama yer verilmez.